Garam masala và Tandoori masala đều là gia vị nổi tiếng của Ấn Độ nhưng khác nhau rõ rệt về hương vị, thành phần và cách sử dụng. Trong bài viết này, Compare 2T sẽ giúp bạn phân biệt nhanh chóng và chính xác.
Masala và lịch sử gia vị Ấn Độ
Ẩm thực Ấn Độ gắn liền với những hỗn hợp gia vị rực rỡ, được gọi là masala. Trong tiếng Hindi, từ này có nghĩa là “gia vị” hoặc “hỗn hợp gia vị”. Việc sử dụng gia vị ở Ấn Độ đã có lịch sử hàng nghìn năm. Hiện nay, quốc gia này là nhà sản xuất gia vị lớn nhất thế giới, đồng thời sở hữu thị trường tiêu thụ nội địa lớn nhất. Trong số các loại masala phổ biến, garam masala được sử dụng rộng rãi trong nhiều món ăn, còn tandoori masala tạo nên hương vị đặc trưng cho những món nấu trong lò đất tandoor.
Gia vị ban đầu được dùng để bảo quản thực phẩm trong khí hậu nóng, tiêu biểu là đinh hương với hợp chất eugenol giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Tiểu lục địa Ấn Độ từ lâu đã là nguồn cung cấp gia vị quý hiếm cho thế giới. Cách đây hàng nghìn năm, gia vị nơi đây đã được xuất sang các đế chế La Mã và Trung Hoa cổ đại. Ngày nay, Ấn Độ dẫn đầu thế giới về sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu gia vị, chiếm khoảng một nửa tổng thương mại toàn cầu.
Ngày nay, masala được bày bán khắp thế giới. Truyền thống xưa kia, masala được chế biến tươi mỗi ngày: nguyên liệu rang trên lửa rồi giã thủ công bằng đá. Masala có thể chứa cả gia vị, thảo mộc và các phụ liệu khác. Hiện nhiều gia đình dùng máy xay cà phê để xay nhanh những mẻ masala tươi nhỏ.
Hỗn hợp masala được chia thành masala ướt và masala khô. Masala ướt thường có thêm nước, giấm, sữa chua hoặc nước cốt dừa để ướp thịt, hải sản; đôi khi được phi trong dầu trước khi nấu. Người Ấn còn dùng hộp Masala Dabba hoặc Masala Dani bằng thép không gỉ, nắp kín, bên trong có bảy ngăn chứa gia vị yêu thích để giữ hương thơm lâu.
Garam Masala và Tandoori Masala
Garam masala là một trong những loại gia vị khô đặc trưng của Ấn Độ, bắt nguồn từ khu vực miền Bắc. Tùy từng vùng và người chế biến, công thức có thể khác nhau, nhưng thường bao gồm đinh hương, quế, nhục đậu khấu, mace, thảo quả, thìa là, rau mùi, hạt tiêu và đôi khi có hạt nigella. Mặc dù garam nghĩa là “nóng”, hỗn hợp này không chứa ớt; khái niệm “nóng” ở đây được hiểu là giúp cơ thể ấm lên và thúc đẩy trao đổi chất. Garam masala thường được thêm vào cuối quá trình nấu để giữ trọn hương thơm. Ở miền Bắc, loại này được dùng ở dạng bột, trong khi miền Nam thường pha cùng nước cốt dừa, giấm hoặc nước. Điểm chung là nguyên liệu đều được rang chín trước khi xay nhằm làm đậm hương vị.
Tandoori masala lại gắn liền với các món nướng trong lò đất tandoor, song cũng có thể sử dụng cho món nấu trên bếp hoặc lò nướng thông thường. Sản phẩm thương mại thường có màu đỏ bắt mắt nhờ phẩm màu thực phẩm. Thành phần điển hình gồm bột tỏi, bột gừng, đinh hương, nhục đậu khấu, mace, thìa là, hạt rau mùi, cỏ cà ri, quế, tiêu đen và thảo quả. Hỗn hợp này mang vị cay xen mặn và chua nhẹ, trong đó hương thìa là và rau mùi nổi bật nhất.
Công thức chế biến Garam Masala và Tandoori Masala
Garam Masala:
- 3 thìa canh hạt rau mùi
- 2 thìa canh hạt thìa là
- 2 thìa canh hạt thảo quả
- 2 thìa canh hạt tiêu đen
- 1 thìa cà phê đinh hương
- 1 thìa cà phê nhục đậu khấu tươi bào
- 1 thanh quế nguyên
Cách làm: Rang khô các nguyên liệu (trừ nhục đậu khấu) khoảng 10 phút trên chảo dày, đảo đều đến khi dậy mùi. Để nguội, xay nhuyễn, trộn nhục đậu khấu, để nguội hoàn toàn rồi bảo quản trong hộp kín, nơi khô mát, tránh ánh sáng.
Tandoori Masala:
- 2 muỗng cà phê bột gừng
- 2 muỗng cà phê bột tỏi
- 1 muỗng cà phê bột nhục đậu khấu
- 2 muỗng cà phê lá khô methi (fenugreek) hoặc hạt methi
- 2 muỗng cà phê quế
- 2 muỗng cà phê đinh hương
- 2 muỗng cà phê mace
- 3 muỗng canh hạt thìa là
- 4 muỗng canh hạt rau mùi
- 2 muỗng cà phê hạt tiêu đen
- 2 muỗng cà phê thảo quả đen
- 2 muỗng cà phê thảo quả xanh
Cách làm: Xay nhuyễn các loại hạt, trộn với bột gừng, bột tỏi, bột nhục đậu khấu. Rang hỗn hợp lửa nhỏ khoảng 2 phút cho dậy mùi, để nguội, bảo quản trong hũ kín, nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng.
Qua so sánh từ Compare 2T, bạn có thể dễ dàng nhận ra Garam masala thiên về tạo hương thơm cay ấm, còn Tandoori masala mang vị cay mặn chua đặc trưng. Việc hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp bạn chọn đúng gia vị, nâng tầm hương vị món ăn Ấn Độ của mình.
Khánh Vy có nền tảng chuyên sâu về giáo dục và từng cộng tác nội dung cho nhiều dự án học tập. Cô tin rằng mỗi bài so sánh học thuật đều là một cầu nối giúp người đọc hiểu sâu hơn, thay vì chỉ lựa chọn nhanh.
Chuyên mục phụ trách: Học thuật, Kiến thức phổ thông và Ẩm thực.
